De kerk van Everdingen vertelt een verhaal dat meer dan zeven eeuwen omspant. Van de eerste kapel in de 13de eeuw tot het huidige rijksmonument. Neem de tijd om verder te lezen en ontdek hoe de kerk door de eeuwen heen is veranderd en welke waardevolle elementen nog steeds te zien zijn.
Sinds 1971 is zowel de kerk als het interieur aangewezen als rijksmonument. Als gemeente dragen we daarom de verantwoordelijkheid om de historische waarde van het gebouw te beschermen. Hieronder vindt u een protocol voor het omgaan met het interieur van dit rijksmonument tijdens de eredienst.
Ontstaan van de gemeenschap
Al in de 13de eeuw stond in Everdingen een kapel, opgebouwd met materiaal en inventaris van een oudere kerk uit Autena, die na een verwoestende overstroming was verlaten. Aan het einde van die eeuw wordt de kerk voor het eerst in geschreven bronnen genoemd. In 1284 kreeg zij zelfs een plaats in de regionale geschiedenis, toen bij de kerk belangrijke afspraken werden gemaakt over de waterhuishouding van de Vijfheerenlanden, waarbij ook Jan van Arkel betrokken was. Aanvankelijk viel de kerk onder Hagestein, maar aan het begin van de 14de eeuw groeide Everdingen uit tot een zelfstandige parochie.
Geschiedenis van de kerk
Op de eerste pinksterdag van 1498 werd het middeleeuwse kerkgebouw door brand verwoest. Al spoedig verrees op dezelfde plek een nieuwe kerk. Zij was gewijd aan Maria en viel onder het gezag van het kapittel van Oudmunster in Utrecht. Met de Reformatie, die in 1581 in Everdingen werd doorgevoerd, kreeg de gemeente een hervormd karakter. In 1623 werd de eerste vaste predikant aangesteld. Uit deze periode dateren ook waardevolle onderdelen van het kerkmeubilair, die nog altijd in gebruik zijn.
In de 19de eeuw raakten kerk en toren in verval. Nadat in 1810 de kap was ingezakt, werden grote delen van het schip en de toren afgebroken. Wat toen bleef staan, vormt de kern van de huidige kerk. Omdat ook de toren, ondertussen losstaand van de kerk, bouwvallig was geworden, werd deze in 1857 vervangen door de huidige klokkentoren. In de eeuwen daarna is het kerkgebouw meerdere malen gerestaureerd.
Grafsteen
Doordeweeks komen we bij elkaar om ons geloof te verdiepen en erin te groepen. Hiervoor kan je aansluiten bij verschillende bijbelkringen, cursussen of de gebedskring. We zien je graag bij een van onze activiteiten!
– Startersbijbelkring
– Bijbelkring
– Gebedskring
– Avondmaalskring
– Vrouwenvereniging
Het interieur
Tegen de oostwand staat een zeshoekige eikenhouten preekstoel uit de 17de eeuw. De preekstoel is rijk gesneden en rust op een voet met voluutvormige steunen en drie leeuwenkoppen. Het klankbord en de kuip zijn voorzien van sierlijk snijwerk, kenmerkend voor de tijd waarin zij zijn gemaakt. Aan de preekstoel bevinden zich een 17de-eeuwse kandelaar en een 18de-eeuwse koperen lezenaar.
Voor de preekstoel staat het bijbehorende eikenhouten doophek, met daarbinnen twee eenvoudige doopbanken. In het schip zijn daarnaast nog enkele 17de-eeuwse eiken onderdelen van de oorspronkelijke kerkbanken bewaard gebleven. Ook hangt er een kroonluchter uit vermoedelijk de 18de eeuw.
Hervormd Everdingen 